Pancar ekicilerinin kooperatifler halinde teşkilatlanması; Türkiye Şeker Sanayii’nin genişletilmesi konusunda alınan kararların uygulama başlangıcı olan 1951 yılına rastlar. Fabrikaların kurulması için gerekli sermayenin oluşumu yanında, şeker endüstrisinin üretim faaliyetlerini meydana getirmek amacıyla, çiftçi potansiyelinden de yararlanılması fikri doğmuştur.
 
Çiftçilerin münferiden fabrikaya ortak olmalarından ziyade, toplu halde meydana getirdikleri bir kuruluşun sermayeye katılması güçlenme yönünden daha uygun görülmüş ve 250–300 kişilik gruplar halinde bir araya gelme imkânı bulan çiftçiler Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifini kurmuşlardır.
 
Böylece kooperatifleşme yolu ile çiftçinin teşkilatlanması başlamış ve kalkınma için gerekli adım atılmıştır. Bu teşebbüsle pancar üreticilerinin ilk kez teşkilatlanması ve kooperatif halinde şirket sermayesine sahip olması da bir dönüm noktası olmuştur. Bu atılımlar diğer şeker fabrikalarının kuruluşlarında da yapıcı rol oynamış ve şeker sanayiinin gelişme programının verimli unsuru olmuştur. Bu hareketle şeker sektöründe özelleştirmenin özel sektörün kooperatifler halinde öncülük ettiğinin güzel bir örneği olarak bakmak ve 50 yıl sonra özelleştirmenin üreticilere yapılmasının önemini daha iyi kavramak mümkündür.
 
1951 yılında kurulan Adapazarı Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifini; yine aynı yıl kurulan Eskişehir, Amasya, Turhal, 1952 yılında; Kütahya, Akşehir-Ilgın, Uşak, Alpullu, Konya 1953 yılında; Kayseri, Burdur-Isparta, Balıkesir-Bursa, Erzurum, Erzincan, 1954 yılında, Elazığ, Malatya 1962 yılında; Ankara, 1963 yılında; Kastamonu, 1969 yılında Dinar Kooperatifinin kuruluşları izlemiştir. Kooperatifler 1972 yılında ise 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu gereğince kooperatiflerinin üst kuruluşu olan ‘PANKOBİRLİK’İ kurmuşlardır.
 
Pankobirlik’in kurulmasıyla kooperatifler yeni bir döneme girmiş, daha sonra yeni şeker fabrikalarının faaliyete geçmelerine paralel olarak da 1980 yılında Afyon, 1983 yılında Muş, 1984 yılında Bor, 1985 yılında Ağrı, 1986 yılında Elbistan, 1990 yılında Samsun, Çorum ve Ereğli, 1991 yılında Erciş, 2000 yılında ise Sivas, Yozgat ve Kırşehir Pancar Kooperatifleri kurulmuş ve sayıları 31’e ulaşmıştır.